نمونه سوال هدیه های آسمان ششم نوبت اول
برای دیدن فایل به صورت ورد این جا کلیک کنید.
لطفا جهت دریافت فایل در قالب پی دی اف بر آدرس زیر کلیک نمایید.
برای دیدن فایل به صورت ورد این جا کلیک کنید.
لطفا جهت دریافت فایل در قالب پی دی اف بر آدرس زیر کلیک نمایید.
برای دیدن فایل به صورت ورد این جا کلیک کنید.
|
جهت دریافت فایل در قالب پی دی اف بر روی آدرس زیر کلیک کنید.
برای دیدن فایل به صورت ورد این جا کلیک کنید. بسمه تعالی
پایه ششم ابتدایی نام درس : مطالعات اجتماعی نام و نام خانوادگی : تاریخ آزمون: زمان پاسخگویی : دقيقه شماره رديف : نام آموزگار : سال تحصیلی: 92-91 |
|
ردیف |
شرح |
بارم | ||||||||||||||||
|
1 |
گزینه صحیح را( با علامت ×) انتخاب کنید.(هرگزینه 5/0 نمره)
ü پیشوایان بزرگ دینی ما توصیه می کنند تا از دوستی با چه کسانی خود داری کنیم؟ الف- افرادعاقل ب-افراد خیرخواه ج- افراد بخیل د- افرادصادق ü کدام انرژی از شکافتن هسته ی اتم عنصر اورانیم پدید می آید؟ الف- فسیلی ب- هسته ای ج- خورشیدی د- بادی ü کدامیک از محصولات از گروه حبوبات می باشد؟ الف- ذرت ب-برنج ج- لوبیا د- گندم ü تفاوت زراعت وباغداری در چیست؟ الف- در مقدار محصولی است که گیاه می دهد. ب- در نوع دانه ی محصولات است. ج- در نوع میوه ی محصولات است. د- در زمان محصول دهی گیاه است. ü بیشتر منابع نفتی ایران در کدام استانها ذخیره شده است؟ الف- کرمانشاه – ایلام ب- کرمانشاه – بوشهر ج- کرمانشاه – خوزستان د- بوشهر – خوزستان ü معروف ترین بیمارستان دوره اسلامی به فرمان عضدالدوله دیلمی در کدام شهر بنا شد؟ الف- بغداد ب- اهواز ج- اصفهان د- نیشابور
|
3 | ||||||||||||||||
|
2 |
با توجه به جملات ، صحیح یا غلط بودن آنها را با علامت( × ) مشخص کنید .(هرگزینه 5/0 نمره)
Ø درهنگام خرید وسایل برقی به برچسب انرژی باید دقت شود. ( ) Ø در کشور ما تولید برق آبی بیشتر ازتولید برق حرارتی است. ( ) Ø اوج شکوفایی شهر اصفهان مربوط به دوره صفویه است. ( ) Ø مسلمانان فن کاغذ سازی را از ژاپنی ها آموختند.( ) Ø مهمترین علت پیشرفت علمی مسلمانان ، تعالیم دین اسلام است .( )
|
5/2 | ||||||||||||||||
|
3 |
جاهای خالی را با کلمات مناسب کامل کنید. (هرگزینه 5/0 نمره)
v انسان موجودی .......................است ونمی تواند به تنهایی زندگی کند. v تصمیم گیری یعنی ............... . v کشورما از بزرگترین دارندگان منابع نفت و ........... درجهان است. v مذهب شیعه در دوره ی .........................مذهب رسمی کشور شد . v درکشور ما استان .................................. دارای معادن اورانیوم است.
|
5/2 | ||||||||||||||||
|
4 |
به سوالات زیر پاسخ کوتاه دهید. (هرمورد 5/0 نمره) · با استفاده از فکر و تجربه دیگران، چه می گویند؟ · درزمان مصرف برق به ساعت 7 تا 11 شب چه می گویند؟ · مسجدشیخ لطف الله به فرمان چه کسی ساخته شد؟ · وقتی کسی ازشما چیزی یا کاری را می خواهد که به نظرشما نادرست است چه می کنید؟ · دو ملاک دوست یابی از نظر امام علی (ع)را نام ببرید. |
5/2 | ||||||||||||||||
|
5 |
به سوالات زیر پاسخ کامل دهید. مراحل تصمیم گیری را نام ببرید.
|
75/0 | ||||||||||||||||
|
6 |
درمورد مسائل زندگی وتصمیم گیریهای مهم خودمان با چه کسانی مشورت می کنیم؟
|
75/0 | ||||||||||||||||
|
7 |
چرا گاهی اوقات نتایج تصمیمات ناگهانی زیان بار است؟
|
75/0 | ||||||||||||||||
|
8 |
دو مورد از مزایای کشت گلخانه ای را بیان کنید.
|
1 | ||||||||||||||||
|
9 |
یک مورد از مزایا و معایب انرژی نو و انرژی فسیلی را باهم مقایسه کنید.
|
1 | ||||||||||||||||
|
10 |
چهارمورد از دلایل گسترش هنر ومعماری در دوره صفویه را بیان کنید.
|
1 | ||||||||||||||||
|
11 |
سفرنامه را تعریف کنید.
|
1 | ||||||||||||||||
|
12 |
مسلمانان به چه جهت به علم ریاضیات وستاره شناسی نیاز داشتند؟(4مورد)
|
1 | ||||||||||||||||
|
13 |
موارد زیر را روی خط زمان نشان دهید وبنویسید هر یک از افراد درچه زمانی زندگی می کرده اند؟ ابوریحان بیرونی 440 – 362 هجری زکریای رازی 313 – 251 هجری
|
1 | ||||||||||||||||
|
|
|
25/1 | ||||||||||||||||
|
موفق و موید باشید. |
10 | |||||||||||||||||
|
اگر تمایل دارید نمونه سوال انشا را در قالب پی دی اف ببینید بر آدرس زیر کلیک کنید.
برای دیدن فایل به صورت ورد این جاکلیک کنید .بسمه تعالی
پایه ششم ابتدایی نام درس : آيين و نگارش نام و نام خانوادگی : تاریخ آزمون: زمان پاسخگویی : دقيقه شماره رديف : نام آموزگار : سال تحصیلی : 92-91 |
|
ردیف |
شرح |
بارم | |||||
|
1 |
مخالف کلمات زیر را بنویسد . مفید : ضعیف : خاموش : تفاوت :
|
1 | |||||
|
2 |
کدام گزینه ترکیب وصفی است ؟
|
5/0 | |||||
|
3 |
کلمات زیر را در جای مناسب داخل جدول قرار دهید .
( اعضاء - درختان - آسمان - بازو )
|
1 | |||||
|
4 |
عبارت زیر را به زبان ساده بنویسید . مشاورت کردن در کارها از قوی رایي مردم باشد و از تمام عقلی و پیش بینی .
|
1 | |||||
|
5 |
وقتی درباره ی مطلبی غیر مستقیم صحبت می کنیم به آن .................................. می گویند . |
5/0 | |||||
|
6 |
در بیت «خروشید و جوشید و برکند خاک زسمش زمین شد همه ، چاک چاک » کدام مورد بکار رفته است ؟
الف : تشبیه ب : مبالغه ج : کنایه د : مناظره
|
5/0 | |||||
|
7 |
برای کلمه زیر دو صفت مناسب بنویسید ؟ ستارگان :
|
5/0 | |||||
|
8 |
جمله زیر را با توجه به کلمه داخل کمانک باز نویسی کنید . پس در کار دوستان اندیشه کن و دوستی ایشان به مردمی و احسان تازه دار . ( من )
|
1 | |||||
|
9 |
دو کلمه بنویسید که با کلمه ی راز هم قافیه باشد
|
1 | |||||
|
10 |
مترداف کلمات زیر را بنویسید مشفق : اهریمن :
|
1 | |||||
|
11 |
ضرب المثل زیر را در یک بند توصیف کنید ؟ «کم گویی و گزیده گوی، چون در »
|
2 | |||||
|
12 |
از بین سه موضوع داده شده یکی را به دلخواه انتخاب کرده و بنویسید. الف- گفتگوی کتاب وکیف مدرسه . ب- محل زندگی خود را در یک روز برفی ، توصیف کنید . ج- بهترین تصمیمی که تا به حال گرفته اید چه بوده است ، شرح دهید . ................................................................................................................................ .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... ......................................................................................................................................................................................................................................................... .......................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ........................................................................................................................................................................................................................................................... ...........................................................................................................................................................................................................................................................
|
10 | |||||
|
موفق و موید باشید. |
20 | ||||||
|
جهت دریافت فایل به صورت پی دی اف بر آدرس زیر کلیک کنید. فایل ورد را با کلیک بر این جا می توانید ببینید. بسمه تعالی
پایه ششم ابتدایی نام درس : املاء نام و نام خانوادگی : تاریخ آزمون: زمان پاسخگویی : دقيقه شماره رديف : نام آموزگار : سال تحصیلی: 92-91 |
|
ردیف |
شرح |
بارم | |
|
1 |
کدام کلمه از نظر املایی غلط است؟ الف- عظیم ب- نحراسیم ج- ضعیف د- مشفق
|
5/0 | |
|
2 |
کدام کلمه مانند کلمات دیگر تلفظ نمی شود؟ الف- مرتضی ب- کبری ج- مهدی د- صغری
|
5/0 | |
|
3 |
رابطه ی طلب و مطلوب مانند رابطه ی کدام یک از گزینه هاست؟ الف- نظر و منظور ب- معلم و علوم ج- مثل و امثال د- غریب و قریب
|
5/0 | |
|
4 |
مفرد کلمات زیر را بنویسید. ساعات : عواطف : |
1 | |
|
5 |
هم خانواده ی کلمات زیر را بنویسید. فضل: تعلیم : |
1 | |
|
6 |
جای خالی را با توجه به معنای کلمه کامل کنید.
آ....ﺎز:شروع ﻣ.... ﻔق : هماهنگ اﻳ...ﺎر: از خود گذشتگی
|
5/1 | |
|
7 |
با توجه به معنی جمله ، زیر کلمه ی مناسب خط بکش. اول دست و دهان پاک کند آنگاه به کنار (خان- خوان) حاضرآید. چرا کار نکنی تا از ( مزلّت – مذلّت – مظلّت ) خدمت رهایی یابی.
|
1 | |
|
8 |
درجمله های زیر کلمات مشخص شده را با حروف مناسب کامل کنید. آدمی باید سخن دیگری را ﻗ.......ﻊنکند . چون دوست نو گیری پشت بر دوستان ﻛ.....ﻦ مکن.
|
1 | |
|
9 |
چهار کلمه بنویسید که در آنها یکی از شکلهای حرف (ع) بکار رفته باشد.
|
1 | |
|
10 |
به کلمات زیر (ی) اضافه کنید و کلمه ی جدید را بنویسید بنده : گوینده : یکپارچه : بافنده :
|
1 | |
|
11 |
با حروف داده شده چهار کلمه بنویسید که ارزش املایی داشته باشند. (ب ، ا ، غ ، ز )
|
1 | |
|
موفق و موید باشید. |
10 | ||
|
جهت دریافت فایل پی دی اف بر آدرس زیر کلیک کنید.
برای دیدن فایل به صورت ورداین جا کلیک کنید بسمه تعالی
پایه ششم ابتدایی نام درس : علوم نام و نام خانوادگی : تاریخ آزمون: زمان پاسخگویی : دقيقه شماره رديف : نام آموزگار : سال تحصیلی: 92-91 |
|
ردیف |
شرح |
بارم | |
|
1 |
پاسخ صحیح را با علامت ( )مشخص کنید.(هرمورد 5/0 نمره) ü كداميك از موارد زيرجزء موادّ طبيعي هستند؟ الف - پنبه ب - پلاستيك ج - كاغذ د - دارو ü موادّ مذابی که از کوههای آتشفشان فوران می کنند از کدام لایه است؟ الف- سنگ کره ب- هسته خارجی ج- هسته داخلی د- خمیرکره ü امواج لرزه ای درون زمین از کدام یک از سنگهای زیر آرام تر عبور می کند؟ الف- سخت و متراکم ب- نرم و متراکم ج- نرم و کم تراکم د- سخت و کم تراکم ü هواپیما برای بلند شدن از زمین باید بر کدام نیرو غلبه کند؟ الف- نیروی مقاومت هوا ب- نیروی اصطکاک ج- نیروی بالابر د- نیروی گرانشی ü ازکدام فلز در داروسازی برای تهیه روکش قرص ها استفاده می شود؟ الف- آهن ب- جیوه ج- آلومینیم د- مس ü بیشتر زمین لرزه ها در محل ....................... زمین روی می دهد. الف- کوهها ب- دره ها ج- محل شکستگی ها د- دریاها ü گرم ترین لایه زمین کدام گزینه است ؟ الف- گوشته زیرین ب- هسته داخلی ج- خمیرکره د- هسته خارجی ü نیرویی که درخلاف جهت حرکت جسم به آن وارد می شود ، نیروی ........................... می باشد. الف- اصطکاک ب- الکتریکی ج- مغناطیسی د- گرانشی
|
4 | |
|
2 |
جمله های درست را با علامت ( )وجمله های نادرست را با علامت ( ) مشخص کنید.( هرمورد 25/0 نمره ) v گوشته زیرین بین خمیر کره و هسته خارجی قرار گرفته است.( ) v نیروهای وارد شده به طناب در مسابقه طناب کشی جزء نیروهای غیر تماسی است.( ) v جرم همان وزن است که با واحد کیلوگرم سنجیده می شود.( ) v ازمیان اجزاء یک درخت ،از تنه ی آن برای تهیه ی کاغذ استفاده می شود.( )
|
1 | |
|
3 |
جاهای خالی ر ا با کلمات مناسب پرکنید. (هرمورد 5/0 نمره) · کاغذ .............. وسیله ی شناسایی اسیدهاست. · پیشنهاد راه حل برای انجام آزمایش را ........................ می گویند . · از فواید آتشفشان ها ..................... است. · نیرویی که سبب جذب خرده های کاغذ به شانه می شود ، نیروی ............................ نام دارد. · برای تهیه ی کاغذهای رنگی به خمیر کاغذ ...................... اضافه می کنند.
|
5/2 | |
|
4 |
به سوالات زیر پاسخ کوتاه دهید. (هرمورد 5/0 نمره) Ø یک ماده که خاصیت رنگ بری داشته باشد را نام ببرید ؟ Ø برای ظاهر شدن نیرو حداقل چند جسم برهم اثر می گذارند؟
Ø درکدام مرحله از مراحل تهیّه ی کاغذ از اسیدها استفاده می شود؟ Ø مهمترین ویژگی امواج لرزه ای چیست؟ Ø یک مورد از تغییرات فیزیکی را در تهیّه کاغذ نام ببرید ؟ Ø منشاء بیشتر آتشفشان ها و زمین لرزه ها مربوط به کدام لایه زمین می باشد ؟
|
3 | |
|
5 |
به سوالات زیر پاسخ کامل دهید. دونمونه از ویژگی عمومی فلزها را نام ببرید.
|
1 | |
|
6 |
بازیافت چیست؟
|
1 | |
|
7 |
جوهرنمک چه نوع اسیدی است ؟دو ویژگی آن را نام ببرید.
|
5/1 | |
|
8 |
برای افزایش اصطکاک در روزهای برفی و سرنخوردن اتومبیل ها چه اقداماتی صورت می گیرد؟
|
5/1 | |
|
9 |
آتشفشان نیمه فعال را تعریف کرده و دو مورد نام ببرید.
|
5/1 | |
|
10 |
دو مورد از آثار اجتماعی حاصل از زمین لرزه را نام ببرید.
|
1 | |
|
11 |
امواج لرزه ای چگونه به دانشمندان کمک می کند تا به ساختمان زمین پی ببرند؟
|
1 | |
|
|
قطع بیش از حد درختان چه آسیبی به چرخه ی روبرو وارد می کند؟
|
5/1 | |
|
موفق و مويد باشيد |
20 | ||
1-هرگاه چند نقطه ی متمایز(جدا از هم)،بر روی یک خط راست باشند تعداد پاره خط ها از فرمول زیر به دست می آید.
2 ÷ (تعداد فاصله ها × تعداد نقطه ها ) = تعداد پاره خط ها
توجه : تعداد فاصله ها همیشه یکی کمتر از تعداد نقطه ها است.
2-هرگاه چند نقطه ی متمایز،بر روی خط راست باشند، تعداد نیم خطها از فرمول زیر،به دست می آید.
2 × تعداد نقطه ها = تعداد نیم خطها
3-هرگاه چند نقطه ی متمایز، برروی یک نیم خط باشند،تعداد نیم خطها مانند مثال زیر به دست میآید.
مثال: برروی یک نیم خط،هفت نقطه ی متمایز وجود دارد چند نیم خط،در شکل وجود دارد؟
پس (8 = 1 + 7 ) نقطه داریم یعنی 8 نیم خط خواهیم داشت.
4- هرگاه چند نقطه ی متمایز، برروی یک پاره خط باشند نیم خطی، درشکل وجود ندارد.
برش و قسمت:
وقتی می خواهیم یک قطعه یا جسمی رشته مانند را به قسمت های مساوی ویا نامساوی تقسیم کنیم همیشه تعداد قسمتها یکی بیشتر از تعداد برشها است.
مثال: یک آهنگر , میله ای به طول 12 متر را به چهار قسمت تقسیم کرد او برای این کار چند برش زده است؟
برش 3 = 1 – 4 (قسمت)
مجموع و اختلاف:
هرگاه مجموع دو عدد و اختلاف آن دو عدد را به ما بدهند و آن دو عدد را از ما بخواهند، از دو راه زیر به دست میآید.
1-اگر مجموع واختلاف را از هم کم کرده،بر2 تقسیم کنیم عدد کوچکتر به دست میآید.
2- اگر مجموع واختلاف را با هم جمع کرده،بر2 تقسیم کنیم عدد بزرگتربه دست میآید.
تعداد یک رقم در یک مجموعه ی اعداد متوالی
1-از عدد1 تا 99 از همهی رقمها 20 تا داریم به جز رقم(صفر)،که از آن 9 تا داریم.
2-از عدد 100تا 199 از همهی رقمها 20تا داریم به جز رقم(یک)،که از آن 120 تا داریم.
3- از عدد 200تا 299 از همه ی رقمها 20تا داریم به جز رقم(دو)،که از آن 120 تا داریم و ...
تعداد اعداد
در مجموعه اعداد طبیعی (از یک شروع می شود)تعداد اعداد یک رقمی9 تا،اعداد دو رقمی 90تا،اعداد سه رقمی 900تا،اعداد چهاررقمی 9000 تاو... می باشد.
تعیین تعداد عددهای صحیح یک مجموعه ی اعداد متوالی
1-اگر تعداداعداد،از عدد اولی تا عدد آخری مورد نظر باشد از فرمول زیر،استفاده میشود.
1 + (عدد اولی – عدد آخری) = تعداد اعداد
مثال: از عدد27 تا عدد 1027 چند عدد صحیح (عددی که کسری و اعشاری نباشد) وجود دارد؟
تعداد اعداد 1001 = 1+(27 – 1027 )
2-اگر تعداد اعداد،بین دو عدد اولی و آخری مورد نظر باشد از فرمول زیر،استفاده میشود.
1 – ( عدد اولی – عدد آخری) = تعداد اعداد
3- اگر تعداد اعداد زوج و یا فرد یک مجموعه ی اعداد متوالی مورد نظر باشد از فرمولهای زیر استفاده می شود.
1+ 2÷(کوچکترین عدد زوج – بزرگترین عدد زوج) = تعداد اعداد زوج
1 + 2÷(کوچکترین عدد فرد – بزرگترین عدد فرد) = تعداد اعداد فرد
مثال: از عدد 45تا 158چند عدد زوج وچند عدد فرد وجود دارد؟
57= 1 + 2 ÷ (46 – 158 ) = تعداد اعداد زوج
57 = 1 + 2 ÷ ( 45 – 157 )= تعداد اعداد فرد
------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------
مجموع اعداد صحیح متوالی
1-برای محاسبه ی مجموع اعداد صحیح متوالی،از فرمول زیر استفاده می شود.
2 ÷ (تعداد اعداد × مجموع عدد اولی وعدد آخری ) = مجموع اعداد صحیح متوالی
مثال: محموع اعداد صحیح از 1 تا 100 را به دست آورید؟
مجموع اعداد 5050 = 2 ÷ 100( × (100 + 1 ))
2- برای محاسبه مجموع اعداد صحیح فرد متوالی که از عدد(یک) شروع
میشوندویا مجموع اعداد صحیح زوج متوالی که ازعدد(دو)شروع می شوند
علاوه بر فرمول قبلی،میتوانیم از فرمول های زیر استفاده کنیم.
تعداد اعداد × تعداد اعداد = مجموع اعداد صحیح فرد متوالی
(1 + تعداد اعداد) × تعداد اعداد = مجموع اعداد صحیح زوج متوالی
مثال: مجموع اعداد صحیح زوج و مجموع اعداد صحیح فرد متوالی از 1 تا100 را به دست آورید؟
از 1 تا 100 ، 50تا فرد و 50 تا زوج هستند.
2500 = 50 × 50 = تعداد اعداد صحیح فرد متوالی
2550 = 51 × 50 = تعداد اعداد صحیح زوج متوالی
عدد وسطی
هرگاه مجموع چند عدد صحیح متوالی (با فاصله های یکسان) را بدهند و آن اعداد را بخواهند ،مجموع آن اعداد را بر تعدادشان تقسیم کرده،عدد وسطی به دست میآید.
1- اگر تعداد اعدادفرد باشد مانندمثال زیر عمل،می کنیم.
مثال: مجموع 5 عدد صحیح متوالی 75 میباشدکوچکترین عدد را به دست آورید؟
عدد وسطی 15 = 5 ÷ 75
75 = 17 + 16 + 15 + 14 + 13
2- اگر تعداد اعداد زوج باشد مانند مثال زیر عمل می کنیم.
مثال: مجموع 6 عدد صحیح فرد متوالی 96 می باشد یزرگ ترین عدد را به دست آورید؟
عدد وسطی 16 = 6 ÷ 96
رقم یکان
1- هرگاه چند عدد زوج را با هم جمع کنیم رقم یکان حاصل جمع،حتماً زوج خواهد شد.
2- هرگاه چند عدد فرد را با هم جمع کنیم رقم یکان حاصل جمع،ممکن است زوج باشد یا فرد.
اگر تعداد اعداد،فرد باشد رقم یکان حاصل جمع،فرد میشود و بلعکس
3-هرگاه عدد زوجی را هرچند بار در خودش ضرب کنیم رقم یکان حاصل ضرب،حتماً زوج خواهد بود.
کسر بین دو کسر
برای نوشتن کسر بین دو کسر،کافی است صورتها را با هم و مخرجها را نیز را باهم جمع کرد به مثال زیر توجه کنید.
سه کسر بین دو کسر نوشته شده است.
بخش پذیری
بخش پذیری بر 11 : از سمت چپ شروع می کنیم و ارقام را یکی در میان با هم جمع می کنیم و بعد حاصل را از هم کم می کنیم و حاصل تفریق را بر 11 تقسیم میکنیم،اگر باقی مانده صفر شود بر 11 بخش پذیر است.
مثال: آیا عدد 32121456 بر 11 بخشپذیر است؟
تقسیم کسرها:
تقسیم کسرها را به سه روش زیر، می توانیم انجام دهیم.
1- اگر مخرجها مساوی باشند از مخرجها صرف نظر کرده صورت کسر اول را بر صورت کسر دوم تقسیم میکنیم.
اما اگر مخرجها مساوی نباشند مخرج مشترک گرفته و مخرجها را مساوی میکنیم سپس صورت کسر اول را بر صورت کسر دوم تقسیم میکنیم.
2- کسر اول را نوشته، علامت تقسیم را به ضرب تبدیل کرده و سپس کسر دوم را معکوس می کنیم و عمل ضرب را انجام می دهیم.
3- دور در دور و نزدیک در نزدیک: از این روش، فقط در مواقعی که لازم باشد استفاده می کنیم.
نسبت و تناسب :
1- تناسب زمانی : در این نوع تناسب، زمان تغییری نمی کند.
مثال : اگر 4 پیراهن روی طناب در مدت زمان یک ساعت خشک شوند 8 پیراهن در همان شرایط در همان یک ساعت خشک می شود.
2- تناسب مستقیم : اگر قیمت یک تخم مرغ 100 تومان باشد 5 تخم مرغ 500 تومان می شود یعنی با افزایش تعداد تخم مرغ ها، قیمت خرید تخم مرغ ها نیز به همان نسبت افزایش می یابد.
3- تناسب معکوس : گاهی اوقات کمیت ها با هم نسبت عکس دارند یعنی هرچه یکی را زیاد کنیم به همان نسبت ، دیگری هم کم می شود. در این حالت می گوییم تناسب معکوس است. مثلاً اگر2 کارگر، کاری را در مدّت 6 روز انجام می دهند ،4 کارگر، همان کار را در مدت 3 روز انجام می دهند.
زاویهی بین دو عقربهی ساعت شمار و دقیقه شمار:
برای محاسیه زاویهی بین دو عقربهی ساعت شمار و دقیقه شمار ، مقدار ساعت را در عدد 30 ضرب کرده، مقدار دقیقه را در عدد5/5 ضرب کرده، عدد کوچک تر را از عدد بزرگ تر کم می کنیم. در صورتی که جواب به دست آمده از 180 درجه بیشتر باشد آن را از 360 کم می کنیم.
مثال: زاویه ای که دو عقربه ی ساعت شمار و دقیقه شمار در ساعت 1:50 می سازند چند درجه است؟
زاویهی بین دو عقربه
مجموع زوایای داخلی چند ضلعی ها:
برای این که مجموع زاویه های داخلی هر چند ضلعی رامحاسبه کنیم ، تعداد ضلع ها را منهای 2 نموده ، در 180 ضرب می کنیم.
180 × (2 – تعداد ضلع ها ) = مجموع زاویه های داخلی
مثال : مجموع زاویه های داخلی یک 5 ضلعی را به دست آورید؟
درجه 540 = 180× (2 – 5 ) : پنج ضلعی
تعداد قطرهای چندضلعی ها:
از تعداد ضلع ها، 3 تا کم کرده، جواب را در تعداد ضلع ها ضرب کرده و سپس جواب را بر 2 تقسیم می کنیم.
2÷ تعداد ضلع ها × ( 3 - تعداد ضلع ها ) = تعداد قطرها
از هر راس چند ضلعی به اندازهی (3- تعدا ضلع ها ) قطر می گذرد. مثلا از یک راس چهار ضلعی ( 1= 3 – 4) یک قطر می گذرد.
مثال : یک شش ضلعی چند قطر دارد؟
تعداد قطرها 9= 2 ÷ 6 × ( 3 – 6 )
تعداد زاویه ها:
هرگاه در چند زاویه ی مجاور که دارای راس مشترک هستند ، بخواهیم تعداد زاویه ها را تعیین کنیم ، از فرمول زیر استفاده می کنیم.
2 ÷ (تعداد فاصله ها× تعداد نیم خط ها ) = تعداد زاویه ها
توجه : تعداد فاصله ها،از تعداد نیم خط ها یکی کم تر است.
مثال : در شکل روبرو چند زاویه وجود دارد؟
ارتفاع وارد بر وتر:
برای محاسبه ارتفاع وارد بر وتر ، می توانیم از فرمول زیر استفاده کنیم.
وتر ÷ حاصل ضرب دو ضلع زاویهی قائمه= ارتفاع واردبر وتر
مثال : اگر دو ضلع زاویهی قائمه مثلث قائم الزاویهای 5 و 12 س باشدووتر آن 15 س باشد.طول ارتفاع وارد بر وتر آن چقدر است؟
تهیه و تنطیم مهدی ایر
متن داستان
چهار لايه زمين:
زمين از چهار لايه متفاوت تشكيل شده است. بسياري از زمين شناسان معتقدند كه زمين در مركز خود از مواد سنگينتر و با چگالي بيشتر تشكيل شده است و مواد سبكتر به سمت بالا حركت مي كنند. زيرا پوسته زمين غالبا از مواد سبكتر(سنگهاي بازالت و گرانيت) ساخته شده در حاليكه هسته آن شامل فلزات سنگين(نيكل و آهن) است.
پوسته لايه اي است كه شما بر روي آن زندگي مي كنيد، اين لايه به خوبي مطالعه و درك شده است. گوشته بسيار گرمتر از پوسته است و توانايي جريان زيادي دارد. هسته هاي دروني و بيروني همچنان گرمتر هستند و فشار وارده در مركز زمين به اندازه اي است كه شما مي توانيد به وسيله آن، يك توپ را به يك تكه سنگ مرمر تبديل كنيد.
پوسته:
پوسته زمين، شبيه پوسته يك زمين است. اين لايه نسبت به سه لايه ديگر، بسيار نازكتر است. پوسته، در محل اقيانوسها(پوسته اقيانوسي)تنها حدود 5-3 مايل(8كيلومتر) ضخامت دارد و در قاره ها(پوسته قاره اي) حدود25 مايل(32كيلومتر) ضخامت دارد. درجه حرارت پوسته از درجه حرارت هوا در بالاترين بخش آن، تا 1600درجه فارنهايت(870 درجه سلسيوس) در عميق ترين بخش پوسته تغيير مي كند. شما مي توانيد يك قرص نان در تنور(اجاق) خودتان در حرارت 350درجه فارنهايت) بپزيد. در حرارت 1600درجه فارنهايت،سنگها شروع به ذوب شدن مي كنند. پوسته زمين به قطعاتي كه ورقه ناميده مي شوند، تقسيم شده است. ورقه ها نيز بر روي يك گوشته پلاستيكي نرم كه زير پوسته قرار گرفته اند شناورند. اين ورقه ها معمولا به آرامي حركت مي كنند ولي اغلب، به هم مي چسبند و فشار زيادي را ايجاد مي نمايند. فشار ايجاد شده و سنگها خميده مي شوند تا حدي كه بشكنند. به هنگام رخداد اين پديده، زمين لرزه ايجاد مي شود. به ضخامت كم پوسته، در مقايسه با ساير لايه ها توجه كنيد. كلا هفت ورقه اقيانوسي و قاره اي بر روي گوشته اي كه از مواد داغتر و با چگالي بيشتري تشكيل شده است،شناور مي باشند.
پوسته از دو نوع سنگ اصلي تشكيل شده است، گرانيت و بازالت. پوسته قاره اي بيشتر از گرانيت تشكيل شده در حاليكه پوسته اقيانوسي شامل نوعي از سنگهاي آتشفشاني، كه بازالت ناميده مي شوند، مي باشد.
سنگهاي بازالتي ورقه هاي اقيانوسي،چگالي بيشتري داشته و از سنگهاي گرانيتي ورقه قاره اي سنگينتر هستند. شاهد اين قضيه نيز، رانده شدن پوسته قاره اي بر روي پوسته سنگينتر اقيانوسي در طي برخورد ورقه ها مي باشد. پوسته و قسمت بالايي گوشته، پهنه اي از سنگهاي صلب و شكننده را ايجاد مي كنند كه سنگ كره(ليتوسفر) ناميده مي شود. لايه پاييني سنگ كره صلب، پهنه اي با محتويات قيرمانند است كه سست كره(آستنوسفر) نام دارد. سست كره، بخشي از گوشته است كه جريان دارد و ورقه ها بر روي آن حركت مي كنند.
گوشته:
گوشته لايه اي است كه مستقيما بر روي سيما قرار دارد. اين لايه بزرگترين قسمت زمين است كه حدود 1800مايل ضخامت دارد. گوشته از سنگهاي بسيار داغ و چگال تشكيل شده است. اين لايه سنگي، شبيه قير جريان مي يابد. اين جريان در اثراختلاف زياد درجه حرارت از كف تا بالاي گوشته مي باشد. حركت گوشته، دليل حركت ورقه هاي زمين است. درجه حرارت گوشته، از 1600درجه فارنهايت در بالاي آن تا 4000درجه در قسمتهاي قاعده اي اس، تغيير مي كند.
جريانهاي همرفتي:
گوشته از مواد بسيار چگالتر و با ضخامت بيشتر ساخته شده است. ورقه ها بر رو ي آن مانند روغني كه بر روي آب شناور است، شناورند. بسياري از زمين شناسان معتقدند كه گوشته به سبب وجود جريانهاي همرفتي،جريان دارد.
جريانهاي همرفتي، به علت وجود موادبسيار داغي است كه از عميق ترين قسمت گوشته بالا مي آيند سپس سرد شده، دوباره پايين رفته، سپس داغ شده و باز بالا مي آيند و اين چرخه بارها و بارها ادامه مي يابد.
شما سوپ يا پودينگ را در ماهيتابه اي گرم مي كنيد و جريانات همرفتي را مي توانيد در اين مايع ببينيد كه شروع به حركت مي كند.
هنگامي كه جريانان همرفتي در درون گوشته جريان مي يابند، مي توانند پوسته را نيز به حركت درآورند. در اثر اين جريانات، پوسته آزادانه حركت مي كند.
نوار نقاله، دركارخانه جعبه ها را حركت مي دهد همانند جريانات همرفتي در گوشته، كه ورقه هاي زمين را حركت مي دهد.
هسته خارجي:
هسته زمين، شبيه توپي است از مواد بسيار داغ(9000-4000 درجه فارنهايت). هسته خارجي آنقدر داغ است كه فلزات در آن همگي به صورت مايع هستند. هسته خارجي، 1800 مايل پايينتر از پوسته قرار دارد و حدود 1400مايل ضخامت دارد. هسته خارجي از نيكل و آهن مذاب تشكيل شده است.
هسته داخلي:
هسته داخلي آنقدر فشار و حرارت بالايي دارد كه فلزات به يكديگر فشرده شده و مانند مايع قادربه حركت نيستند. اما نيروهاي وارد شده به آنها باعث مي شود كه در جاي خود همانند يك جامد بلرزند. هسته داخلي، 4000 مايل پايينتر از پوسته است و حدود 800مايل ضخامت دارد. درجه حرارت در آن بيش از 9000درجه فارنهايت است و فشار 45 ميليون پوند براينچ مربع است. اين مقدار فشار، سه ميليون برابر فشار هوا بر سطح بدن شما در كنار درياست.
همراه با دوستانتان به سوالات زير پاسخ دهيد. اگر شما براي به دست آوردن جواب سوالات،نياز داريد كه به صفحات قبل بازگرديد، استفاده از عنوان صفحات كه درست در پايين سوالات آمده، به شما كمك خواهد كرد.
1- نام چهار لايه تشكيل دهنده زمين را به ترتيب از خارجي ترين بخش تا هسته بنويسيد.
2- چه چيز سبب مي شود كه گوشته جريان پيدا كند؟
3- دو فلز اصلي تشكيل دهنده هسته خارجي و داخلي زمين كدامند؟
4- توضيح شخصي شما از اين كه زمين چگونه به وجود آمده است، چيست؟
كارت 2، چهار لايه، به شما كمك خواهد كرد.
درون زمين

كره زمين از لايه هاي بسيار مختلفي تشكيل شده است. لايه هاي پائين از مواد سنگين تري تشكيل شده اند. بنابراين داغ تر و چگال تر هستند وتحت فشار بيشتري نسبت به لايه هاي خارجي قرار دارند.
هسته زمين : زمين داراي هسته اي از جنس اهن ونيكل است كه شعاع ان به 2100 مايل مي رسد. دماي هسته داخلي ممكن است به 13000 درجه فارنهايت (7200 درجه سانتي گراد-7500 كلوين) برسد كه گرمتر از سطح خورشيد است. هسته داخلي كه شعاع ان به 750 مايل (1228 كيلو متر) مي رسد جامد است،هسته خارجي حالت مايع دارد وضخامت ان حدود 1400 مايل (2260 كيلومتر) مي باشد.

گوشته: زيرپوسته سطحي،گوشته اي از جنس سنگ قرار دارد كه متشكل از سيليكون، اكسيژن، منيزيم، اهن، الومينيوم و كلسيم است. گوشته بالايي سخت وبخشي از پوسته زمين است. گوشته پائيني به ارامي، با سرعت چند سانتي متر در سال جريان دارد.سست كره بخشي از گوشته بالايي است كه خاصيت پلاستيك دارد وزير پوسته زمين قرار دارد و عمق ان بين حدودا 100 تا 250 كيلومتر است. وزش گرمايي از سمت گوشته داغ دروني به گوشته خنك تر خارجي است. ضخامت گوشته حدود 1700 مايل (2750 كيلومتر)است.هر چه پائين تر مي رويم گوشته گرمتر مي شود.دماي بالاي جبه حدودا 1600 درجه فارنهايت (870سانتي گراد) و به سمت پائين حدودا بين 4000 تا 6700 درجه فارنهايت(2200 تا3700 درجه سانتي گراد ) است.گوشته بيشترين مقدار حجم زمين را تشكيل مي دهد.ناپيوستگي گوتنبرگ جدا كننده هسته خارجي وگوشته است.
سطح وپوسته سطحي:
بيشتر سطح زمين از اب، بازالت(مرمر سياه) وگرانيت تشكيل شده است. اقيانوسها حدود 70% از مساحت زمين را در بر گرفته اند. عمق اين اقيانوسها به 7/3 كيلومتر مي رسد. پوسته سطحي زمين نازك و سنگي است كه از سيليكون،الومينيوم، كلسيم، سديم و پتاسيم تشكيل شده است.
پوسته سطحي به صفحات قاره اي كه در سال چند سانتي متر حركت كرده وبر روي گوشته قرار دارند تقسيم مي شود. صفحات اقيانوسي نازك تر هستند و ضخامت انها بين 6 تا 11 كيلومتر مي باشد. اينجا جايي است كه پوسته جديد ساخته مي شود. ضخامت صفحه قاره اي حدودا بين 25 تا 90 كيلو متر است. سنگ كره عبارت از پوسته سطحي و گوشته بالايي و لايه اي سخت با ضخامتي بين 100 تا 200 كيلو متر مي باشد. نا پيوستگي موهوروويچ جدا كننده پوسته سطحي از گوشته بالايي است.

۱-چهار روش ثبت و نگهداری اطلاعات توسط گذشتگان و نیاکانمان را بنویسید
روی دیوار غار-روی چوب – روی چرم-روی سنگ
2-مزایای ثبت و ذخیره ی اطلاعات روی سنگ و چوب و دیوار غارها را بنویسید
این اطلاعات برای مدت زیادی باقی می مانند وبر اثر عوامل طبیعی دیر تر از بین می روند
3-ثبت و ذخیره ی اطلاعات بر روی سنگ و چوب و دیوارغارهاچه معایبی دارد؟
نوشتن بر روی این مواد کار دشواری است.حمل و نقل این مواد سخت است.برای همه ی افراد قابل دسترس نیست.با توجه به افزایش جمعیت ثبت همه ی اطلاعات مقدور نیست
4-چرا انسان به فکر روش های جدید برای ثبت و ذخیره ی اطلاعات افتاد؟
چون جمعیت کره ی زمین افزایش یافت و اطلاعات علمی و آثارفرهنگی و اجتماعی زیاد شد و روش های قدیمی برای ثبت و ذخیره ی اطلاعات کافی نبود
5-مواد طبیعی را تعریف کنید.
موادی مانند سنگ و چوب و چرم که در طبیعت یافت شوند و انسان ها بدون اینکه تغییر زیادی در آنها ایجاد کنند قابل استفاده باشندمواد طبیعی نامیده می شوند.
6-بیشتر مواد و وسایلی که امروزه از آنها استفاده می کنیم طبیعی اند یا مصنوعی؟
مصنوعی
7- به چه موادی مواد مصنوعی می گویند؟
بیشتر مواد و وسایلی که امروزه ما از آنها استفاده می کنیم و به طور طبیعی یافت نمی شوند بلکه آنها را از مواد موجود در طبیعت می گیرند به این مواد مواد مصنوعی می گویند
8-چهار ماده ی مصنوعی را نام ببرید
داروهای شیمیایی-لاستیک-پارچه-کاغذ ومدادو...
9-کاربردهای مختلف کاغذ در زندگی روزمره را بنویسید
پول(اسکناس)-کتاب و دفتر-در عکاسی-در بسته بندی مواد-روزنامه وانواع فیش های بانکی و...
10-مسلمانان در چه تاریخی و در کجا به دانش ساخت کاغذ دست یافتند؟
700سال پیش از میلاد مسیح در سمرقند
11-ماده ی اصلی و خام مورد نیاز برای ساخت کاغذ چیست؟
چوب
12- به غیر از چوب از چه مواد دیگری می توان کاغذ تهیه کرد؟
نیشکر پنبه و...
13-کدامیک از اجزای تشکیل دهنده ی درخت برای تهیه کاغذ مناسب است؟
ساقه و تنه ی محکم و شاخه های چوبی رختان تنومند
14-مراحل مختلف تبدیل چوب به کاغذ را با ذکر نوع تغییر نام ببرید
بریدن درخت(فیزیکی) جداکردن پوست(فیزیکی) چیپس کردن چوب(فیزیکی) خمیر کردن و افزودن مواد شیمیایی(شیمیایی) خشک کردن خمیر و تبدیل به کاغذ(فیزیکی)
15- در صنعت کاغذ سازی چگونه رنگ زرد چوب را از بین می برند؟
با افزودن مواد شیمیایی رنگ بر مانند کلر یا آب اکسیژنه
16-دو نمونه از نکات ایمنی که هنگام استفاده از آب اکسیژنه باید رعایت کرد را بنویسید
از تماس آب اکسیژنه با پوست بپرهیزیم-آب اکسیژنه را در جای تاریک قرار دهیم
17-نام 3 ماده ی سفید کننده و رنگ بر را بنویسید
آب اکسیژنه- کلر- آب ژاول
18-برای تهیه ی کاغذ با ویژگی های مختلف چه باید کرد؟
مواد شیمیایی مختلف به کاغذ بیافزاییم
19-مراحل مختلف بازیافت کاغذ را نام ببرید
جمع آوری-بسته بندی و پرس –خرد کردن-خمیر کردن
20-مهم ترین فایده ی بازیافت کاغذ چیست؟
حفظ منابع طبیعی مانند جنگلٰ آب و ...
21-برای جلوگیری یا کاهش اثرات قطع بی رویه ی درختان و تخریب جنگل چه راههایی پیشنهاد می کنید؟
کاشتن درخت-صرفه جویی در مصرف کاغذ و خود داری از اسراف-استفاده از روشهای جایگزین مانند عابر بانکها به جای پول و چک .رایانه و...
طرح سوالات از: آقااحمدی
در جهان میلیونها مادهی شیمیایی وجود دارد. بعضی از آنها دارای خاصیت اسیدی و بعضی دیگر دارای خاصیت بازی هستند. اسیدها موادی هستند که در ترکیب با آب یون هیدروژن (+H) آزاد می کنند. بازها موادی هستند که در ترکیب با آب یون هیدروکسید (-OH) آزاد می کنند (آزاد شدن یون دراین گونه واکنش ها تفکیک نامیده میشود). یون هیدروکسید آزاد با یون هیدروژن مولکول آب تولید می کند: H+ + OH- = H2O .
در این حالت بازها تراکم یون هیدروژن را در محلول کاهش می دهند. محلولی که غنی از یونهای هیدروژن است را اسیدی و محلولی که مقدار کمی یون هیدروژن دارد را بازی می نامند. بعضی از اسیدها بصورت جزئی تفکیک میشوند و به آنها اسید ضعیف می گویند؛ بعضی دیگر تفکیک کامل دارند و اسید قوی نامیده میشوند. بازها هم به همین ترتیب میتوانند ضعیف یا قوی باشند.
اسیدها و بازهای رقیق که کمتر اشباع هستند فعالیت کمتری در واکنش ها دارند. میزان اسیدی و بازی بودن مواد بوسیلهی واحدهای PH اندازه گیری میشود. شاخص مورد استفاده محدودهای بین 0 تا 14 دارد. موادی که PH پائینتر از 7 دارند اسید، آنهایی که PH مساوی 7 دارند خنثی و آنهایی که PH بالاتر از 7 دارند را باز مینامند. موادی که PH خیلی پایین دارند اسید قوی و آنهایی که PH خیلی بالا دارند باز قوی هستند. اسیدها و بازهای غلیظ بسیار خورنده و خطرناک هستند.
PH سنجشی برای میزان تراکم یا غلظت یون هیدروژن در محلول است. از آنجا که تعداد رقمهای این کمیت بسیار زیاد خواهد شد، آن را با لگاریتم در مبنای ده نشان میدهند و چون این تراکم همواره از 1 کوچکتر است لگاریتم همیشه علامت منفی میگیرد و برای جلوگیری از نوشتن علامت منفی، قرار داد شده که همواره آن را با علامت مثبت بنویسند (یک علامت منفی به آن اضافه شده). بنابراین PH ،لگاریتم غلظت یون هیدروژن است و آن را اینگونه نشان می دهند: [+PH=-log[H
بنابراین هرگاه PH عدد کمتری داشته باشد، غلظت یون هیدروژن بیشتر است.
آب مقطر PH =7 دارد. پس چطور ممکن است که آب مقطر یون هیدروزن آزاد داشته باشد؟ این پدیده به علت تفکیک جزئی برخی از مولکولهای آب در اثر آشفتگی گرمایی است (H2O- ↔ H+ + OH). این یونها بلافاصله به هم میپیوندند و مولکولهای دیگر تفکیک میشوند. به این ترتیب یک تعادل دائمی در غلظت مولکولهای تفکیک شده وجود دارد.
اندازهگیری PH
موادی وجود دارد که قابلیت تغییر رنگ دربرخورد با محیطهای اسیدی و بازی دارند. این مواد اصطلاحا «PH indicator» ، یا معرف PH نامیده می شوند. برای مثال «فنول فتالئین» و «بروموتیمول بلو» استفاده میشود. معمولا برای اندازهگیری PH از کاغذهای مخصوص آغشته به معرف استفاده می کنند. این کاغذها وقتی که در محلولهای اسیدی یا بازی فرو برده میشوند، بلافاصله دچار تغییر رنگ میشوند. در این مورد کاغذ لیتموس (یا ترنسل) برای همه شناخته شده است. . امروزه اندازهگیری PH بوسیلهی ابزارهای الکترونیکی مثل «PH متر» امکانپذیر شده است .
کاغذ لیتموس
لیتموس مادهای است که از گلسنگهای خاصی بدست میآید.لیتموس قابلیت این را دارد که در مقابل مواد اسیدی به رنگ قرمز و در مقابل مواد بازی به رنگ آبی در آید. در بستهبندی کاغذ لیتموس یک مقیاس رنگی وجود دارد که رنگ کاغذ در PH مورد نظر را نشان میدهد

استفاده از کاغذ لیتموس:
استفاده از کاغذ لیتموس بسیار ساده است. ابتدا گوشهی انتهای کاغذ را در مایعی که میخواهید آزمایش کنید فرو ببرید و به سرعت خارج کنید. PH مایع با مقایسه رنگ کاغذ با جدول رنگی یا مقیاس در اختیارتان مشخص میشود.
| بیابان بیآب و گرمای سخت | کزو مرغ گشتی به تن لخت لخت | |
| چنان گرم گشتی هامون و دشت | تو گفتی که آتش بر او برگذشت |
رستم تاب و توان خود را از دست داد و از پروردگار یاری طلبید تا در نهایت یک گوسفند ماده (میش) را در مقابل خویش دید و با خود اندیشید که میش بایستی آبشخوری داشته باشد. از اینرو با تکیه بر شمشیر قد راست کرد و افتان و خیزان در پی میش به راه افتاد و به آبشخور رسید و خود را سیراب نمود.
رستم پس از رهایی از بیابان بی آب به خواب رفت که در نیمههای شب اژدهای پیل پیکری که در آن نزدیکی میزیست به رخش حمله ور شد.
| زدشت اندر آمد یکی اژدها | کزو پیل گفتی نیابد رها |
رخش به رستم پناه برد و با کوبیدن سُم سعی نمود او را از خواب بیدار کند اما پیش از بیدار شدن رستم از خواب، اژدها خود را پنهان نمود. رستم از خواب برخاست و به رخش غرّید که چرا بیدلیل وی را از خواب بیدار نمودهاست. این اتفاق یک بار دیگر تکرار شد و رستم عصبانیتر از پیش رخش را تهدید نمود که اگر بار دیگر وی را بی دلیل بیدار کند سر وی را از تن جدا خواهد کرد. اژدها برای بار سوم به رخش حمله کرد و رخش با تردید رستم را بیدار نمود و او این بار اژدها را پیش از آنکه پنهان شود رؤیت کرد و با وی گلاویز شد. رستم در نهایت با کمک رخش که پوست اژدها را به دندان گرفته بود، سر از تن اژدها جدا کرد.
| می و جام و بو یا گل و مرغزار | نکردهاست بخشش مرا روزگار |
زن جادوگری که با لشگری از دیوان در آن نزدیکی میزیست این شنید و خود را به صورت زنی زیبا به رستم نمایان کرد و لشگر دیوان را از چشم رستم به جادو پنهان نمود. رستم در میان گفتگوی خود با زن به ستایش یزدان پرداخت. جادوگر چون نام پروردگار را بشنید چهرهاش سیاه شد.
| چو آواز داد از خداوند مهر | دگرگونه گشت پیر جادو به چهر |
رستم به ماهیت زن پی برد و کمند انداخته او را اسیر کرد و با یک ضربه شمشیر او را دو نیم ساخت.
| چو در سبزه دید اسب را دشتبان | گشاده زبان شد، دمان، آن زمان | |
| سوی رخش و رستم چوبنهاد روی | یکی چوب زد گرم بر پای اوی |
رستم از خواب برخاست و گوشهای دشت بان را کنده و کف دست او نهاد. دشتبان به پهلوان آن نواحی که «اولاد» نام داشت و سپاهیانش، شکایت برد. اولاد و سپاهیانش به جنگ رستم رفتند. رستم به سپاه حمله برده و پس از تار و مار کردن آنان اولاد را اسیر کرد و به او گفت که اگر محل دیو سپید را به وی نشان دهد او را شاه مازندران خواهد کرد و در غیر این صورت او را خواهد کشت. اولاد نیز پیشاپیش رستم و رخش به راه افتاد تا محل دیو سپید را به آنان نشان دهد...
| چو رستم بدیدش بر انگیخت اسب | بیامد به کردار آذرگشسب | |
| سر و گوش بگرفت و یالش دلیر | سر از تن بکندش به کردار شیر | |
| پر از خون سر دیو کنده ز تن | بینداخت زان سو که بد انجمن |
سپس رستم و اولاد به سمت شهری که محل نگهداری کاووس و سپاهیانش بود به راه افتادند و آنان را از بند رها ساختند. کاووس رستم را در مورد محل دیو سپید راهنمایی کرد و رستم و اولاد به سمت غار محل زندگی دیو سپید به راه افتادند.
| به رنگ شبه روی و چون شیر موی | جهان پر ز پهنا و باﻻی اوی | |
| به غار اندرون دید رفته به خواب | به کشتن نکرد ایچ رستم شتاب |
دیو سفید با سنگ آسیاب و کلاه خود و زره آهنی به جنگ رستم رفت. رستم یک پا و یک ران وی را از بدن جدا ساخت. دیو با همان حال با رستم گلاویز شد و نبردی طولانی میان آندو درگرفت که گاه رستم و گاه دیو در آن برتری مییافتند. در پایان، رستم با خنجر خود دل دیو را پاره کرده و جگر او را در آورد.
| زدش بر زمین همچو شیر ژیان | چنان کز تن وی برون کرد جان | |
| فرو برد خنجر دلش بر درید | جگرش از تن تیره بیرون کشید | |
| همه غار یکسر تن کشته بود | جهان همچو دریای خون گشته بود |
سایر دیوان با دیدن این صحنه فرار کردند. با چکاندن خون دیو در چشمان کاووس و سپاهیان ایران، همگی آنان بینایی خود را باز یافتند و به جشن و پایکوبی مشغول شدند
با مراجعه به آدرس زیر اشکالات درس ریاضی در سی صفحه آمده است در صورت تمایل آن را دانلود کنید.
http://up.toca.ir/images/br36i70dhddzspgllsb.pdf
همانطور که مستحضرید کتب جدیدالتالیف کلاس ششم ابتدایی به دلیل عجله در تالیف ُ حاوی اشکالات محتوایی و غلطهای تایپی و نگارشی متعددی می باشد.
لذا جهت استفاده آموزگاران و دانش آموزان عزیز و جلوگیری از بدآموزی به شاگردان از شما عزیزان تقاضا دارم اشکالاتی را که بر کتب درسی وارد می دانید در قسمت نظرات ارسال فرمایید تا به نمایش عمومی درآمده و مورد استفاده همکاران دیگر قرار گیرد
از عنایت و بذل توجهتان سپاسگزارم
یک اشتباه مهم در کتاب فارسی ششم دبستان!!!
1- در درس ششم صفحه ۴۳ اين کتاب درباره ي آداب طعام خوردن مطلبي ذکر شده که مغايرت اساسي با آيات قران کريم و روايات دارد!
در اين مطلب آمده:به طعام نظر نکند و طعام نبويد و نگزيند!!! جاي بسي شگفتي است چگونه مولفين محترم از اين آيه ي قران غافل مانده اند که: فلينظر الانسان الي طعامه(پس انسان بايد به غذاي خويش نگاه کند)
و يا آيات و روايات متعدد ديگر در اين خصوص که مجال پرداختن به آن نيست
همچنين در قرار دادن علائم نگارشي کم دقتي بسياري در اين کتاب مشاهده مي گردد.
===================================
اشتباهی عجیب در کتاب تفکر و پژوهش!!
...و هنگامی که به کارخانه برگشت، برای خرس یک لباس کار آورد، و به او گفت ریشت را بزن، او مثل بقیه کارگران کارت حضور و غیاب را ساعت زد. نگهبان کارخانه او را پشت ماشین بزرگی برد و به او گفت که چه باید بکند. خرس سرش را تکان داد که یعنی چشم.
نقد بر این داستان: نویسنده در این داستان این ذهنیت را در خواننده یا شنونده ایجاد می کند که ((ریش نماد کثیفی و آلودگی !!و تراشیدن آن نماد تمیزی و تمدن است))
عجیب است اگر بگوییم مولفین محترم نادانسته این مطلب را گنجانده اند!! !!باشد که اصلاح گردد.
لازم به توضیح اینکه خرس داستان در ابتدا موجودی کثیف و بدبو معرفی شده و با تراشیدن ریش و...تمیز شده است!!
======================================
اشتباهی تصویری در کتاب فارسی ششم دبستان
طراح محترم گویا فراموش کرده و یا کاملاً بیاطلاع بوده که آبادان فاقد هر نوع کوه و ارتفاعات قابل ذکری است و دریاقلی را در میان کوهها به تصویر کشیده که در حال رکاب زدن است و تانکهای دشمن در ذوالفقاری را نیز در میان کوههای بلند نشان داده در حالی که ذوالفقاری "کوی" است به معنای محله و برزن و نه "کوه" ! و پوشش کنار رودخانه بهمنشیر نیز نخلستان است...
با تشکر از آقای احمدی
آقا یا خانم از مراوه تپه
نشانه کم دقتی!
مخرج کسر روبروی تمرین 4 صفحه ی7 کتاب ریاضی 27 صحیح است نه 23!
آقا یا خانم رستمی
در صفحه ی 30 کتاب فارسی کلمه ی ستایش به صورت ستاش نوشته شده است
كلم قرمز را ميتوانيد در فصل زمستان و بهار به راحتي پيدا كنيد. آن را به قطعات كوچك برش بزنيد . و در ظرفي بريزيد. مقداري آب بر روي آن بريزيد تا اندازهاي كه سطح كلمها را بپوشاند. حدود نيم ساعت آن را بجوشانيد و بگذاريد سرد شود. عصاره كلم را در ظرف كوچكتري بريزيد.
مقداري كاغذ ببريد و آنها را در عصاره غوطهور كنيد تا كاملا عصاره به خورد كاغذ برود. بعد از نيم ساعت كاغذها را خارج كنيد و كنار بگذاريد تا خشك شود. بعد آنها را بصورت نوارهاي كوچك ببريد. ميتوانيد آنها را ماهها نگه داريد. اگر ميخواهيد عصاره كلم را نگه داريد آن را در يخچال بگذاريد چون بعد از مدتي فاسد خواهد شد. خوب حالا زمان آن رسيده كه از كاغذهاي PH دستسازمان استفاده كنيم و با آنها اسيد ي آبليمو ، آب پرتقال ،سرکه و... را بيازمائيد. اسيدها رنگ كاغذ تورنسل را قرمز مي كنند.
| توليد كاغذ و مراحل آن | |
|
توليد كاغذ. فرايند توليد كاغذ از اين قرار است: الياف سلولزي را در آب ميگذارند تا رطوبت را جذب كنند و متورم و نرم شوند؛ بعد آنها را روي يك شبكه سيمي ظريف پهن ميكنند تا آب موجود در الياف گرفته شود و رشتههاي مرطوب بر سطح شبكه فرو نشينند و يك تخته شوند. الياف با از دست دادن آب به هم نزديك ميشوند و در نقاطي كه الياف روي هم قرار ميگيرند نوعي اتصال شيميايي از نوع هيدروژني شكل ميگيرد و آنها را به هم متصل ميكند. اين ارتباط و خود اتصالي، كليد اصلي توليد يك برگ كاغذ چسبنده و سخت و محكم است. در اين حالت به هيچ گونه چسب اضافي نياز نيست و كاغذ پس از خارج شدن آب از الياف سلولزي و خشك شدن آنها ساخته ميشود. | |
| چه روشی در مواجهه با دانش آموز بهتر است؟ | |
|
بررسی نحوه برخورد با دانش آموزان در مدارس ● راهبردهای تشویق و تنبیه: چهار راهبرد اصلی برای تغییر رفتار از طریق تشویق و تنبیه وجود دارد که به شرح زیر پیش بینی شده است . ۱) تقویت مثبت: به معنی تشویق یک فرد به خاطر انجام رفتار قابل قبول و پسندیده است. در حقیقت تقویت مثبت یعنی ارائه یک پاداش جالب توجه به یک فرد به دنبال انجام یک رفتار مطلوب تعریف می شود . اگر دانش آموزی به یک فرد نابینا در گذشتن از یک خیابان کمک کرده باشد و ما بلافاصله در سر صف از او ستایش به عمل آورده و یا جایزه ای از این بابت به او بدهیم رفتار او را به طور مثبت تقویت می کنیم و بدین وسیله احتمال تکرار این عمل را در او تقویت خواهیم کرد. ۲) تقویت منفی (یادگیری اجتنابی)
یادگیری اجتنابی یا تقویت منفی یعنی اجتناب از اعمال تنبیه نسبت به کسی که از انجام کار نامطلوبی دست برمی دارد. به عنوان مثال : دانش آموزی معمولا تکالیف خود را خوب انجام نمی داده است و هر روز مورد توبیخ قرار می گرفته و از نمره اش کم می شده است . امروز دانش آموز تکلیفش را انجام داده است در مقابل انجام وظیفه معلم برخلاف روزهای دیگر او را سرزنش نمی کند و نمره اش را کاهش نمی دهد این اجتناب از اعمال تنبیه، تقویت منفی نام دارد. ۳) خاموشی: اگر رفتاری را که با تقویت مثبت افزایش یافته برای مدتی تقویت نکنیم به تدریج از نیرومندی آن کاسته می شود و سرانجام به کلی متوقف می گردد به این فرایند خاموشی رفتار گویند یا به تعبیری دیگر از خاموشی به عنوان کاهش یا از بین بردن رفتار نامطلوب به علت استفاده ن کردن از تقویت مثبت تعریف شده است. گاهی اوقات یک دانش آموز برای آنکه مورد توجه قرار گیرد دست به اذیتها ، شیطنت ها و شیرین کاریهایی می زند که سبب اختلال در نظم کلاس و یا الگوبرداری غلط توسط دانش آموزان دیگر می شود. بعضی از معلمین یا مدیران از کار چنین دانش آموزی به شدت عصبانی می شوند و از روش تنبیه استفاده می کنند. در حالی که هدف دانش آموز همین کسب توجه از طریق کارهای نامطلوب بوده است. اما در مقابل عده ای از مدیران و معلمین مدبرانه برخورد می کنند و اصولا به موضوع اعتنایی نمی کنند در نتیجه مشاهده می شود که دانش آموز دست از این کار خود برمی دارد. در حقیقت این مدیران با استفاده از راهبرد خاموشی، رفتار فرد را در یک مورد ناخواسته تضعیف کرده اند. ۲) تنبیه : هرگاه دانش آموزی رفتارهای نامطلوب از خود بروز دهد که سبب آسیب رساندن، ضرر رساندن و بی نظمی مدرسه شود ممکن است با رعایت همه جوانب امر او را مورد تنبیه قرار داد پس جزای ناموفق یا ناخوشایندی که در نتیجه رفتار نامطلوب فرد به کار گرفته می شود ، تنبیه نامیده می شود. ● ظرافتهای کاربرد تشویق و تنبیه در مدارس مدیر یا معلم آگاه و مومن به فلسفه و مبانی تعلیم و تربیت، با تخصصی که دارد می داند چگونه و به چه شکلهایی آدمهای تحت تربیت خود را تربیت کند تا آنها را به درجه ای از رفتار که هدف نظام آموزشی است و خود او به آن ایمان دارد برساند. تشویق و تنبیه موقعی موثر است که در ارتباط با مسائل تربیتی بوده و آگاهانه انجام گیرد. در هر تشویق و تنبیه باید علت و نتیجه تربیتی آن برای مربی و شرایط و نیازهای دانش آموز مورد توجه قرار گیرد. از تشویق و تنبیه می توان به عنوان بهترین محرک در راه پیشبرد اهداف تربیتی استفاده کرد. تشویق شکلها و کاربردهای فراوانی در مدرسه دارد. یک لبخند، یک تبریک، یک تشکر و یک هدیه کوچک و خیلی چیزهای دیگر می تواند محرک مناسبی برای بسیاری از دانش آموزان باشد. در هر تنبیهی معلم یا مدیر باید بداند که برای چه تنبیه می کند و چه نتایج و اثراتی روی دانش آموزان دارد. دانش آموز نیز باید بداند به خاطر چه رفتاری تنبیه می شود . البته باید دانست که تنبیه فقط جلوی انجام عمل ناخواسته را به طور موقت می گیرد. برای آنکه رفتار دانش آموز تغییر کند ، باید همراه با تنبیه ، رفتار درست را نیز به او نشان داد. ● پیامدهای زیانبار تنبیه: تنبیه یک ابزار تربیتی ناخوشایند است که در مواقعی به ناچار مورد استفاده قرار می گیرد. در مورد مضرات تنبیه می توان به موارد زیر اشاره کرد: ▪ بچه ها دروغگو می شوند. ▪ افسردگی و بیماری های عصبی به وجود می آورد. ▪ سبب ترس می شود. ▪ افراد ریاکار و حیله گر می شوند. ▪ افراد کند ذهن می شوند و خلاقیت خود را از دست می دهند. ▪ اعتماد به نفس بچه ها کم می شود. ▪ احترام و اعتماد بچه ها نسبت به بزرگترها کم می شود. باید دانست که تنبیه حربه اولیه ای است که ممکن است در جایی مناسب و در جایی نامناسب و زیان آور باشد . به هرحال از تنبیه نباید به عنوان اولین وسیله استفاده کرد ولی اگر مجبور به استفاده از آن شویم باید به صورت موقت از آن استفاده کنیم تا به روش بهتر و مناسب تر دسترسی پیدا کنیم و تشویق علاوه بر آنکه سبب افزایش میل به کار، رضایت خاطر و تقویت روحیه افراد می شود ، وسیله ای برای شکل گیری و بهسازی شخصیت آنها نیز به حساب می آید. تشویق می تواند بسیاری از مشکلات روانی، عاطفی و اجتماعی افراد را برطرف کند. علاوه براینها تشویق وسیله مناسبی برای به وجود آوردن نگرش مثبت، دوست داشتن متقابل ، قدردانی و ارزش دادن به انسانهاست ، پاداش و تشویق مطمئن ترین و اساسی ترین ابزار انگیزش همه انسانها منجمله دانش آموزان و معلمان می باشد که کاربرد آن باید در صدر همه فعالیتهای مدیران قرار گیرد. فریبا عارف نیا،کارشناس گروههای آموزشی منابع: -۱ علی اکبر سیف، روانشناسی تربیتی (روانشناسی آموزش و یادگیری) -۲ سیداحمد زرهانی ، عزیزالله تاجیک اسماعیلی ، نگاهی به نقش تربیتی خانه و مدرسه ، پاییز ۱۳۷۳ -۳ سید محمد میرکمالی ، روابط انسانی در آموزشگاه ، نشر سیطرون فصلنامه مدیریت در آموزش و پرورش ، شماره ۱۰ تابستان ۱۳۷۳ -۴ علی اکبر سیف ، تغییر رفتار و رفتار درمانی، نظریه و روشها ، تهران نشر دانا -۵ عبدالله مجوزی، چرا تنبیه، تهران ، انتشارات اولیاء و مربیان ۱۳۷۲ -۶ بیژن هوشنگی، ماهنامه پرورشی تربیت، شماره ۳ آذر ۷۸ روزنامه رسالت ( www.resalat-news.com ) |
یک معلم خوب شما را به اندیشیدن وا می دارد حتی وقتی نمی خواهید این کار را بکنید.
برنامه درسی تفکر و پژوهش که در پایه ی ششم آموزش داده می شودعلاوه بر مهارت های تفکر و پژوهش ،هدفش کسب صلاحیت های پایه و منش تفکر است. صلاحیت های پایه عبارتند از:
تخیل ،حل مساله ، تفکر انتقادی،ابداع و خلق ، تفکر سیستمی ،پرسشگری، کاوشگری،هدایت مشاهدات،قضاوت بر اساس شواهد، تصمیم گیری، قضاوت بر اساس نظام معیار،تامل در خود،خود ارزشیابی بر اساس نظام معیار.
در کلاس پژوهش معلم دانای منحصر به فرد نیست.
کتاب متفرقه برای درس پژوهش مجاز نیست. پوشه ی کار جدا لازم نیست. پوشه کار کتاب کاردانش آموز است.
امتحان هماهنگ ندارد. خود ارزیابی در منزل : ما به دقت و صحت خود ارزیابی ها نمره می دهیم نه ایده ها
درس پژوهش از ابتدا تا دانشگاه به دنبال این رویکرد است: 1- قضاوت و ارزشیابی 2- کاوشگری
ابزار و روش های ارزشیابی: 1- فرم ثبت مشاهدات یا سیاهه ی رفتار (چک لیست) که توسط معلم برای هر جلسه تکمیل می شود. 2- کتاب کار پوشه کار دانش آموز را ازابتدا تا انتهای سال تحصیلی ایفا می کند.
ارزشیابی درس پژوهش: 10 نمره ارزشیابی فرآیندی و مستمر + 10 نمره ارزشیابی پایانی که 5 نمره به صحت عملکرد دانش آموز در انجام خود ارزیابی اختصاص می یابد و 5 نمره به صحت و دقت فعالیت کتاب
نکته : خود ارزیابی دانش آموزان نمره ندارد. « کبری صالحی»نکاتی مهم در تدریس فارسی ششم
یکی از مهم ترین هدف درس فارسی ، خوانش صحیح آن است مشارکت دانش آموزان در بحث های گروهی و یا فردی و ایجاد فرصت برای اظهار نظر و گفت و گو در کلاس از اهمیت ویژه ای برخوردار است.
در فعالیت «کارگاه درس پژوهی» فعالیت های متنوعی در نظر گرفته شده است تا فراگیران به مطالعه بیشتر و شرکت در فعالیت های گروهی و ایجاد فضای بحث و گفتگو تشویق شوند.
«حکایت ها» و «بخوان و بیندیش» و « بخوان و حفظ کن » در جهت تقویت روان خوانی و افزایش خزانه ی لغات دانش آموزان می باشد.
به موازات کتاب خوانداری کتاب مهارت های نوشتاری نیز در اختیار دانش آموزان قرار گرفته است و توصیه می شود که در کلاس آموزش و انجام شود. دانش آموزان پاسخ های خود را می خوانند و توسط آموزگار و دانش آموزان مورد بررسی قرار می گیرد.
ارزشیابی املا
10 نمره به صورت املای تقریری و 10 نمره دیگر با طرح سوالاتی که مفهوم و بار املایی دارند .(مانند تمرینات املایی کتاب مهارت های نوشتاری) « اکبر کشتکار»1- قطب نما را روی میز قرار می دهیم. عقربه های قطب نما پس از چندین نوسان در امتداد شمال و جنوب قرار می گیرد.
2- یک بادکنک را باد کرده و به موهای خشک یک دانش آموز یا روی یک پارچه پشمی می مالیم.
3- بادکنک را روی قطب نما نگه می داریم.
نتیجه : عقربه های قطب نما شروع به چرخیدن می کند. چرا؟
مغناطیسی یا آهنربا از نوعی سنگ معدن آهن گرفته شده است . مشهور است که این ماده برای نخستین بار در محلی به نام magnesia در آسیای صغیر (ترکیه امروز) مشاهده شده است و دارای این ویژگی است که ذرات آهن را می رباید. چنین ماده ای را آهنربا می گویند.|
ماه درس |
مهر |
آبان |
آذر |
دی |
بهمن |
اسفند |
فروردین |
اردیبهشت |
|
قرآن |
14
|
28 |
42 |
56 |
64 |
76 |
84 |
96 |
|
هدیه های آسمان |
19 |
28 |
37 |
45 |
49 |
57 |
62 |
71 |
|
فارسی |
22
|
38 |
50 |
62 |
72 |
86 |
93 |
105 |
|
ریاضی |
24 |
48 |
72 |
96 |
109 |
128 |
140 |
160 |
|
علوم |
20 |
33 |
46 |
59 |
66 |
75 |
82 |
95 |
|
مطالعات اجتماعی |
24 |
40 |
56 |
70 |
86 |
102 |
111 |
124 |
|
تفکر و پژوهش |
هر جلسه یک فعالیت |
هر جلسه یک فعالیت | ||||||
|
کارو فناوری |
16
|
32 |
48 |
62 |
طراحی واجرای یک پروژه |
طراحی واجرای یک پودمان | ||
هدف اصلی درس
هميشه بايد در نظر داشته باشيم كه هدف اصلي در تدريس چيست؟
آيا فقط آموزش مبحث خاصي ميباشد، يا آن كه در ضمن آموزش بايد سعي كنيم، دانشآموز را به عنوان يك شهروند مؤثر و مفيد براي جامعه به بار آوريم.يعني در نهايت روش درست زندگي كردن و انسان بودن را به او بياموزيم و از خود، خاطر خوبي در ذهن دانشآموزانمان به جا بگذاريم.
بررسي نحوه تدريس:
بهترين روش تدريس را چگونه ميتوان ارائه داد؟
اين سؤالي است كه تمامي همكاران به هنگام تدريس به آن ميانديشند. در گروهي از همكاران كم تجربه، گاهي اين سؤال به همراه اضطرابي خاص ظاهر ميشود و اگر به نحوي اين اضطراب را به هنگام تدريس بروز دهيم يعني «اولين پله شكست».
جلسه اول تدريس:
به عقيده تعداد زيادي از همكاران و دانشآموزان، مهمترين جلسه در طول سال همان جلسه اول است.
اولين برخورد معلم با دانشآموز چگونه بايد باشد؟
عدهاي از معلمين موفق جهاني معتقدند، اولين برخورد بايد به نحوي باشد كه دانشآموز حس كند در يك برنامهريزي كاملاً منظمي قرار گرفته است. كليه قوانين كلاس در طي سال، در همين جلسه بايد مشخص گردد. صحبتهاي مهمي از قبيل نحوه تدريس يا روش صحيح مطالعه يا نحوه برنامهريزي روزانه و همچنين اهميت انضباط در همين جلسه مطرح گردد. در مورد انتخاب نوع انضباط، اينكه از نوع انضباط مقتدرانه، بروني و مستبدانه، يا انضباط دموكراتيك، دروني با احساس مسئوليت و اينكه كدام يك مؤثرترند. قضاوت و ارزيابي به عهده خود شماست. همچنين معلمين موفق دنيا در جلسه اول نسبت به استفاده كمتر از برنامههاي تلوزيوني تأكيد دارند. آنها ميگويند برنامههاي تلوزيوني باعث كاهش فعاليت بدني و عموماً اتلاف وقت بچهها ميشوند.
اهميت ايجاد انگيزه در جلسه اول:
اگر معلم بتواند در جلسه اول اهميت فراگيري علم را به كلاس تزريق كند جلسات بعدي به مراتب بسيار بهتر و ارزندهتر ميشوند و كلاس از معلم محوري به سوي شاگرد محوري حركت كره و تبديل به كلاسي پويا و ارزنده ميگردد.
نحوه شروع تدريس:
شاگردان معمولاً دوست دارند معلم قبل از شروع درس جديد، خلاصهاي از مطالب گذشته را اشاره كند و معتقدند اين كار باعث ايجاد آرامش در فراگيري مطالب جديد ميگردد. اين احساس، اطمينان روحي را كه مطالب قبلي تماماً مرور و وارد ذهن ما شده و اكنون آماده پذيرش جديد هستيم، را ميدهد. و اين خيلي فرق ميكند با معلمي كه به نظر دانشآموزان از يك نقطه گنگ شروع به حركت ميكند. در اين موارد بسياري از بچهها چون اطمينان به دانستن مطالب سابق ندارند و در ذهن خود اتصال مطالب جديد به قديم را نمييابند، لذا بيشتر به گذر وقت ميانديشند، تا آنچه معلم بيان ميكند.
روش موفق تدريس از ديدگاه دانشآموزان
اكثريت دانشآموزان، كلاس معلم محوري را كه در آن سخنران مطلق معلم باشد قبول ندارند. ناسازگاري در چنين كلاسهايي به صور مختلفي بروز ميكند.
اكثريت آنان روي حل تمرين اضافي تأكيد دارند. اگر معلم مطالب گفته شده را به صورت تمرين يا سؤال اضافي بدهد، تا دانش آموزان چند لحظهاي روي گفتههاي او، فكر كنند و خود را بيازمایند كه تا چه حد مطالب را فرا گرفتهاند، آنگاه با آرامش بيشتري، ديگر مطالب را پيگري ميكنند. بچهها اغلب معتقدند درس بايد توأم با مثالهاي دلنشين و مسائل روزمره باشد، بيان قصهوار مطالب ميتواند در كلاس ايجاد علاقه به گوش دادن كند. بيان قصهوار همان موردي است كه قرآن در بسياري مواقع جهت جذابيت و مؤثر بودن آموزش خاصي استفاه نموده است. در غير اين صورت كلاس خشك و خستهكننده ميشود.
نحوه فعال نگاهداشتن كلاس توسط معلم:
چگونه ميتوان كلاس پويا و پر تحرك داشت؟
جهت فعال نگهداري كلاس بايد مرتباً از بچهها كار كشيد. معلميني كه تمام مدت سخنران مطلق هستند معمولاً مواجه با كلاسي خوابآلود و بيتحرك ميشوند. با جملات سادهاي نظير: «خوب تا حال چه گفتيم»، «فكر ميكنيد بعد چه ميشود»، «كي ميتونه بگه»، «كي ميتونه سريعتر به جواب برسه»، «ميخواهم ببينم سرعت عمل كي بيشتره»، «تصور كنيد در اين شرايط هستيد چه ميكنيد» نظير اين پرسشها ميتواند باعث ايجاد كلاسي كاملاً فعال باشد. چنين سؤالاتي با ايجاد حس كنجكاوي بچهها را وادار به تفكر بيشتر روي موضوع مينمايد. به خصوص اگر محاسن مطالب يا كاربردهاي آنها در زندگي را بدانند. در واقع ايجاد انگيزه براي فهم بهتر مطالب را كردهايم و اين باعث ميشود مطالب بهتر جا بيفتند و باور يادگيري و اعتماد به نفس و تسلط روي موارد درس داده شده ايجاد ميگردد. زيرا در اين موارد نتيجه آن چيزي نيست كه معلم بيان كرده باشد بلكه بچه تصور ميكند نتيجه همان چيزي است كه خود به آن رسيده است.
نكته مهم ديگر ،عدم تكرار بيش از حد مطلب است. معلميني كه مطلب سادهاي را بارها تكرار ميكنند، باعث خستگي و بيحوصلگي كلاس ميگردند. روانشناسان معتقدند بيشترين گيرايي در يك سخنراني حدود بيست دقيقه اول ميباشد و معلميني كه تا ثانيههاي آخر كلاس موارد بسيار بسيار مهم را ميگويند بهتر است به حد كشش طبيعي كلاس نيز توجه داشته باشند.
علل لزوم پرسش درس از ديدگاه بچهها و معلمين
در مورد درس پرسي، معمولاً همكاران و شاگردان اتفاقنظر دارند كه اگر اين كار انجام نشود عملاً كارآيي كلاس پائين ميآيد. شاگردان ميگويند اگر بهترين معلم را هم داشته باشيم ولي مرتباً درس را از ما نخواهد كار يادگيري بسيار مشكلتر است. كلاً ايجاد سؤال باعث تحريك حس كنجكاوي و حركت بيشتر براي يافتن پاسخ ميشود. معلم ميتواند تمامي مطالب مهم جلسه قبل را به صورت سؤالهاي عمومي در كلاس مطرح كند، تا كليه مطالب مرور شوند و كلاس آمادهي پذيرش درس جديد گردد.
فصل دوم بررسي موارد تربيتي در امر تدريس
بررسي لحن اداي مطالب از ديدگاه بچهها و معلمين:
در اين مورد كه معلم نبايد يكنواخت صبحت كند، تقريباً همه اتفاقنظر دارند. معلم بايد در ضمن صحبت با تغيير لحن صدا، بلندي يا كوتاهي صدا، ايجاد مكث و سكوت، از يكنواختي صدا پرهيز نمايد. نكته ديگر مسئله صداي بلند در تدريس ميباشد شاگردان معتقدند برخي معلمين كه عادت دارند خيلي بلند تدريس كنند، آرامش كلاس را به هم ميزنند و توجه ما را به درس كاهش ميدهند.
نحوه برخورد معلم با دانشآموز (بعد عاطفي)
بچهها ميگويند ما نياز داريم كه به ما اعتماد به نفس داده شود و براي ما ارزش قائل شوند. تجربه نشان ميدهد معمولاً معلميني كه چند سال تدريس با يك كلاس خاصي را به عهده دارند، شناخت بيشتري روي بچهها پيدا كردهاند. اين معلمان معمولاً شاگردان را به نام صدا ميكنند و چون به خصوصيات بچهها آگاهند، پس موفقتر از حالتي هستند كه بخواهند به عنوان تازه وارد و غريبه وارد كلاس شوند، و با نگاه ناآشنا به چهرهها بنگرند، لذا اين خود نمايانگر اهميت شناخت روحيه دانشآموزان در فهماندن درس ميباشد.
بررسي بهترين روشهاي تشويق و تنبيه
يكي از روانشناسان ميگويد به هر كس اظهار اطمينان كنيد سعي خواهد كرد كه خود را لايق آن سازد. يادم ميآيد خود بچهها در بررسي روشهاي تشويق و تنبيه موفق، معتقدند: معلمي كه روحيه آنها را درك كند، با صحبتهاي موردي با افراد كلاس و نشان دادن اهميت به شخصيت بچه و تقويت اعتماد به نفس، باعث ايجاد علاقه در آنها ميگردد. ميگويند در اين صورت با كوشش بيشتري سعي ميكنيم رضايت او را به دست آورده و لايق اعتماد وي باشيم. لذا چنين معلمي بهترين تشويق را در مورد ما به كار بسته است.
اكنون ببينيم نظر خود شاگردان در مورد بهترين روش تنبيه چيست:
بچهها ميگويند بهترين روش تنبيه كم توجهي معلم به ما ميباشد. وقتي تمرين نگاه ميكند با دفتر ما كاري ندارد، سر كلاس درس اصلاً نگاهي به ما نمياندازد. ورقه امتحاني ما را نميگيرد و براي درس پرسي صدايمان نميزند. در آن صورت عذابآورترين لحظات را ميگذرانيم. برخي ديگر ميگفتند بدترين نوع تنبيه معلم همان چهره ناراحت وي است كه گاهي توأم با جملاتي نظير اينها ميشود «از تو توقع نداشتم»، «خيلي بيشتر از اينها انتظار داشتم»، «نا اميدم كردي».
نحوه تشويق موفق از ديدگاه روانشناسان:
گروهي از روانشناسان معتقدند تمجيد بايد واقعي باشد و آگاهانه و دقيق به كار رود و فقط هنگامي كه بچه كار موفقيتآميزي انجام داده از آن استفاده كنيم.
در مورد تشويق كردن دانشآموزان بايد در نظر داشته باشيم كه تشويقهاي ما بايد صميمانه و صادقانه و واقعي باشد. جملاتي نظير: «ميدانم كه آينده تو روشن است» ميتوانيم در دل دانشآموز نور اميدواري بتابانيم و بگذاريم اعتماد به نفس وجود وي را منقلب نمايد.
متأسفانه گروهي از معلمين كم تجربه معمولاً در برخورد با نقاط ضعف شاگردان به شدت عصباني ميشوند و شماتت، يعني راحتترين كار را انجام ميدهند نظير: «تو هيچي نميشي» «بياستعداد هيچي نفهم» «مهماني آمدي» و... با وي برخورد شديدي دارند و ناخودآگاه باعث فلج فكري بچه ميشوند. شايد در اين لحظات فراموش ميكنند، اگر معلمي عصبانيت خود را بروز دهد در واقع شكست خود را امضاء كرده است. يك معلم عصباني در واقع نشان ميدهد قدرت خودداري ندارم و از كوره در ميروم، من قدرت كنترل خود را ندارم در حالي كه قويترين مردمان آنانند كه خشم خود را فرونشانند لذا چنين معلمي در واقع به ضعف خود اعتراف كرده است.
نحوه برخورد با شاگردان ناسازگار:
مهمترين موردي كه معمولاً در اداره نظم و انضباط كلاس با آن مواجه هستيم همين مشكل نحوه برخورد با بچههاي ناسازگار است. برخي معلمان، به عنوان اولين قدم در مواجه با اينان از روش بيرون كردن شاگرد استفاده ميكنند. در حالي كه معلم در لحظهاي كه شاگرد را بيرون ميفرستد در واقع اعلام ميكند كه من تحمل مبارزه با تو را ندارم. يا به بيان كوتاهتر آنكه ميگويد «در مقابل تو من با زندهام». خود دانشآموزان كلاس نيز اين روش را نشانه ضعف معلم خود ميدانند. آنها به طور ناخودآگاه، احساس دلسوزي براي چنين شاگردي كه در جمع تنبيه شده را دارند. كه باز اين به نفع معلم نيست. پس چه بايد كرد.
به قول شاعر:
به شيرين زباني و لطف و خوشي تواني كه پيلي به موئي كشي
معمولاً ملايمت و خوشزباني خيلي بيشتر از غضب و درشتي در خلق نافذ ميافتد به قولي قطرهاي عسل بيشتر از خرواري زهر مگس را جلب ميكند پس اگر ميخواهيد كسي را با خود هم عقيده كنيد به ملايمت سخن آغاز كنيد و بكوشيد طوري صحبت كنيد كه طرف مقابل را مكرر به بله، بله گفتن وادار كنيد و طوري حركت كنيد كه هرگز كلمه نه را به زبان نياورد، در اين صورت طرف مقابل را براي پذيرفتن رأي و پيشنهاد خود، حاضر و آماده كردهايم. حس مسئوليت ايجاد كنيم به همراه تلقين اين جمله: «ميدانم از عهده آن بر ميآيي» كمكش كنيم تا بتواند خود را در جمع كلاس مطرح كند. اين نياز طبيعي خود را به نحو مطلوبتري ارضاء نمايد و مسئوليتهايي از قبيل رهبري يك گروه كوچك علمي، يا ساخت وسيله كمك آموزشي، يا نقد و بررسي يك فيلم آموزشي، تصحيح برخي تكاليف را به وي واگذار كنيم. معلم بايد اين باور را در آنها ايجاد كند كه زندگي امروز ما تصويري از زندگي آينده است اگر امروز خود را درست بسازيم فرداي ما نيز به شكل مطلوبي ساخته خواهد شد.
فصل سوم «روشهاي جلب توجه دانشآموزان»
شناسايي عوامل تباهسازي آينده
با شناسايي عوامل تباهسازي آينده يعني دشمناني كه قبلاً صحبتش را داشتيم ميتوان در مبارزه با آنها موفق بود:
1) دانشآموزي كه در مقابل درس و معلم خود احساس تعهد نميكند و با همكلاسهايش ناسازگار است فرد مفيدي براي جامعه آينده نخواهد بود و آينده بدي در انتظار دارد.
2) كساني كه نسبت به انجام وظايف خود كوشش نميكنند در كار و شغل آينده خود نيز احساس مسئوليت نخواهند داشت.
3) اگر از دوره كودكي و نوجواني به مراقبت و نگهداري وسايل خود عادت نكنيم و نظم و انضباط نداشته باشيم در اداره زندگي هميشه مشكل خواهيم داشت و فردي ناتوان و بيعرضه خواهيم بود. علاوه بر اين منظم بودن باعث صرفهجويي زيادي در وقت ما خواهد شد.
4) اگر از حالا با نشاط و روحيه شاد با دوستان خود بازي و تفريح نكنيم در آينده نيز فردي عبوس و غمگين خواهيم بود.
بررسي نقش روحيه معلم در امر كلاسداري:
روانشناسان ميگويند: اگر ميخواهيد محبوب باشيد همواره تبسم بر لب داشته باشيد.
دانشآموزان معمولاً معتقدند تحمل كلاسهايي با معلمين عبوس، بسيار خسته كننده و زجرآور است. نشاط توأم با لبخند معلم باعث جذابيت كلاس ميشود. حضرت علي (ع) ميفرمايد:
«گشادهرويي و خوش خويي، دام دوستي است و از دست دادن فرصت غم و اندوه ميآورد» «با خوش خويي و گشادهرويي ميتوان دامان مردم را به دست آرود با مردم چنان آميزش و رفتار كند كه اگر در آن حال مرديد بر جدايي شما بگريند و اگر زنده مانديد خواهان معاشرت با شما باشند.»
چگونه ميتوان روحيهاي شاد داشت:
شادماني يا خوشحال زيستن، آن است كه انسان ظرفيت لذت بردن از مواهب زندگي را داشته باشد و بايد لذت خوب بودن و مهرباني كردن و يا تدريس در كلاس و... را قدر بشناسيم و گرامي بداريم آنگاه خواهيم ديد كه چگونه زندگي تلخ به كام ما شيرين خواهد شد. فكر كنيم آنچه داريم فعلاً همين وضعيت است پس چطور با آن بسازيم تا لذت بيشتري با گذر عمر به دست آوريم. در زندگي لذتهاي كوچكي هست كه اكثريت مردم از آن غافلند مانند كمك به همنوع، تغيير روحيه افسرده بچهها، داشتن خانواده صميمي، داشتن دوستان خوب و يكدل، نوازش بچهاي كوچك، گوش دادن به
نياز به انجام كار گروهي در شاگردان:
معلم بايد دانشآموزان را براي مقابله با هر نوع حادثه يا پيشامدي آماده كند. كار گروهي عامل آمادهسازي بچهها براي نيل به پيروزي است. معلم بايد شاگردان را در ضمن درس، براي داشتن روحيه همكاري كمك كند. بسياري از معلمين معتقدند هنگامي كه كارها را بين دانشپژوهان تقسيم ميكنيم، باعث ميشويم خود آنها براي پيشرفت كارها نقشه بكشند و اين امر موجب ايجاد قدرت و سرعت توأم با نشاط در شاگردان ميگردد. لذا كلاس ايدهآلي خواهيم داشت كه در آن همه در حال تلاش هستند.
چگونه شاگردان را وادار به درس خواندن كنيم:
ايجاد ميل و انگيزه جزء مهمترين و مؤثرترين روشها ميباشد. با ايجاد دلخوشي و اعتماد به نفس، رغبت به انجام كار بيشتر ميگردد.
نياز به جلب توجه در دانشآموزان:
معلم با توجه به اين نياز شديد، بايد برخورد مناسبي با اين گروه سني داشته باشد. يكي از همكاران با تجربه، راز توفيق خود را، چنين بيان ميكرد:من در اولين جلسه، امتحان سادهاي از بچهها به صورت كتبي ميگيرم، تا هم سطح فعلي كلاس را بدانم و هم در حين كار، همينطور كه قدم ميزنم، نامهاي آنها را به خاطر بسپارم. نام هر كس براي خود، مهمترين كلمه ميباشد.